‘Ngân hàng ngại bán nợ cho VAMC vì sợ lộ sân sau’

VAMC đang mua những khoản nợ xấu đầu tiên, nhưng theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, nhiều ngân hàng ngại bán nợ cho định chế này do “sợ lộ” việc cho vay các công ty sân sau.

– Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) đã chính thức đi vào hoạt động. Theo ông, hiệu quả từ việc mua bán nợ sẽ ra sao?

– Đã có nhiều nghị định, thông tư, liên quan đến VAMC được ban hành, nhưng đến nay, công ty này vẫn chưa có nhiều hoạt động thực sự, nên khó có thể nói hiệu quả ra sao. Điều đáng nói, Ngân hàng Nhà nước đã quy định, ngân hàng có nợ xấu từ 3% trở lên phải bán nợ cho VAMC, nếu không sẽ bị Ngân hàng Nhà nước thanh tra. Song chắc chắn, sẽ có không ít ngân hàng không muốn bán nợ cho VAMC.

Theo tôi, lý do quan trọng nhất khiến các ngân hàng không muốn bán nợ cho VAMC là nếu bán, họ sẽ phải công khai với Ngân hàng Nhà nước là khoản nợ này từ đâu mà ra, ai là đối tượng vay. Tình trạng sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng rất nghiêm trọng, nhiều nhà băng huy động tiền của người dân rồi cho công ty sân sau vay, nảy sinh nợ xấu.

Theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, VAMC khó mua nợ xấu vì ngân hàng ngại lộ khoản cho vay với các công ty “cửa sau”

Nếu công khai các khoản nợ xấu này, có nghĩa ngân hàng thương mại phải thừa nhận tình trạng cho vay sân sau, có nghĩa ông chủ ngân hàng có nguy cơ phạm luật.

– Nhưng nếu không bán, mà “ôm” một đống nợ, tác động với các ngân hàng sẽ ra sao?

– Các nước trên thế giới quy định nợ xấu không được quá 2%, còn quá 3% là mất khả năng chi trả. Trong khi đó, phần lớn ngân hàng nước ta đều có tỷ lệ nợ xấu trên 3%. Đáng lo là có tới 30-40% nợ xấu là nợ có khả năng mất vốn. Như vậy, các ngân hàng đang đứng trước tình trạng tiến thoái lưỡng nan.

Họ sợ bán nợ cho VAMC, vì sợ lộ tình trạng cho vay sân sau, đồng thời họ cũng đang hy vọng thị trường, nhất là thị trường bất động sản phục hồi để tự xử lý nợ xấu. Tuy nhiên, nếu kinh tế không phục hồi, họ sẽ phải đứng trước nguy cơ phá sản.

– Vậy cần có giải pháp nào đối phó với tình trạng hiện nay?

– Phải quyết liệt, nhìn thẳng vào sự thật. Chỉ khi làm rõ thực trạng nợ xấu là bao nhiêu, ngân hàng cho những ai vay, sở hữu chéo như thế nào…, thì mới xử lý hiệu quả được. Trước tiên, Ngân hàng Nhà nước phải buộc các ngân hàng công khai rõ các khoản nợ xấu là cho ai vay.

Nếu là cho công ty sân sau vay, thì lãnh đạo ngân hàng phải chịu trách nhiệm dân sự và hình sự, phải lấy hết tài sản cá nhân để trả nợ. Ngân hàng huy động tiền của dân để kinh doanh thì phải công khai, minh bạch. Chứ nếu huy động tiền của dân để cho vay sân sau, gây ra đổ vỡ, ảnh hưởng tới hệ thống, thì lãnh đạo ngân hàng phải chịu trách nhiệm.

– Theo ông, nhà đầu tư nước ngoài có mặn mà mua nợ xấu của Việt Nam?

– VAMC có thể mua nợ, nhưng chuyện “hậu mua nợ” mới là quan trọng, bởi mua rồi thì bán cho ai? Nếu là bất động sản, thì trong bối cảnh hiện nay, việc bán tài sản không dễ. Nếu VAMC mua nợ là doanh nghiệp, thì đơn vị đó phải tái cơ cấu, phải hoạt động tốt, thì mới trả được nợ. Chưa kể, với số nhân sự hiện nay, VAMC cũng chưa thể đủ lực để tham gia tái cấu trúc doanh nghiệp.

Nhà đầu tư nước ngoài mua nợ xấu để bán lại, nhưng trong tình hình thị trường hiện nay, họ mua để bán cho ai?

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước và một số ngân hàng thương mại công bố đã xử lý được một phần nợ xấu. Tuy nhiên, tôi cho rằng, nợ xấu giảm thời gian qua chỉ do ngân hàng cơ cấu lại các khoản nơ, chứ việc xử lý nợ xấu là rất khó.

Theo Đầu tư